پست 51 - هنر و تمدن اسلامی
تصاویری از سی و سه پل اصفهان
منبع: http://images.search.yahoo.com
+ نوشته شده در دوشنبه هجدهم آذر ۱۳۹۲ ساعت 13:50 توسط M.M.M
|
پست 50- هنر و تمدن اسلامی
سی و سه پل اصفهان
یکی از پل های زیبا و جالبی که در دوران صفویه بر روی زاینده رود احداث شد سی و سه پل است این پل در گذشته «پل جلفا» نامیده می شد (زیرا از این طریق به جلفا که تازه احداث شده بود می رسیدند). به «الله وردیخان» نیز معروف است زیرا سردار مشهور شاه عباس اول که به ساختن این پل مأمور گردید به این نام نامیده می شود.
این پل که در نوع خود شاهکارى بىنظیر از آثار دوره سلطنت شاه عباس اول است، به هزینه و نظارت سردار معروف او الله وردىخان بنا شده. این پل در حدود ۳۰۰ متر طول و ۱۴ متر عرض دارد و طویل ترین پل زاینده رود است که در سال ۱۰۰۵ هجرى ساخته شده است. در دوره صفویه،مراسم جشن آبریزان یا آبپاشان ارامنه در کنار این پل صورت میگرفت. ارامنه جلفا، مراسم «خاج شویان» را نیزدر محدوده همین پل برگزار میکردهاند. پل مزبور یکی از شاهکارهای معماری و پل سازی ایران و جهان محسوب میشود.
این پل در سال (۱۰۱۱ ه.ق) باهتمام الله وردیخان سپهسالار شاه عباس و بنا به فرموده شاه مزبور شروع به ساختمان گردید و به طورى که در عالم آراى عباسى نوشته شده داراى چهل چشمه (دهانه) بوده که از هر چشمه آب خارج مىگردیده، پلى بسیار عریض و طویل و مرتفع، شالوده آن با سنگ و آهک ریخته شده و با آجر و گچ بالا رفته و دو طرف پل غرفات و غلام گردشهاى بلند فوقانى ساخته و چشمه هاى زیرینش زیاد با عرض و مرتفع و طول آن ۳۵۰ قدم و عرضش بیست قدم و شش معبر باین شرح داشته است:
۱ راه وسط که مخصوص عبور سواره و گردونهها بوده است. ۲ و ۳ طرف پل که از میان گالالریها ى زیبا مىگذشت و به پیادهرو تخصیص داشت. ۴ و ۵ پشت بامهاى گالارى از دو طر ف که دور آن نرده داشته و موقع طغیان رود تفرجگاه باشکوهى بوده است، سرانجام گالاریهاى پل به وسیله پلههاى ظریف بزیر پل متصل مىشد و از زیر پل هم موقع کم آبى عبور مىکردند. ۶ از زیر پل بود.
مساحت این پل را سیاحان انگلیسى چهارصد و نود یارد تعیین کردهاند. هفت دهانه این پل گرفته شده و اکنون ۳۳ دهانه دارد و از این رو به پل ۳۳ چشمه شهرت دارد.
این پل را بنامهاى: پل شاه عباسى – پل الله وردیخان – پل جلفا – پل چهل چشمه – پل سى و سه چشمه خواندهاند و وجه تسمیه هر یک چنین است:
۱- پل شاه عباسى از آن جهت گویند که شاه عباس اول دستور بناى آن را داده است .
۲- چون بمباشرت و اهتمام اللهوردیخان ساخته شده به پل اللهوردیخان معروف گردیده.
۳-از لحاظ اینکه معبر مردم به جلفا بوده آن را پل جلف هم گفتهاند .
۴-چون در ابتداء چهل چشمه داشته پل چهل چشمه .
۵- و اینک سى و سه چشمه دارد به پل سى و سه چشمه اشتهار دارد.
این پل براى اتصال خیابان چهار باغ کهنه عباسى به خیابان چهارباغ بالا و باغ هزار جریب و عباس آباد ساخته شده است. این پل در جشن آبریزگان و آب پاشان محل اجتماع شاه و بزرگان و شعراء و رجال و سایر مردم بوده است.
شرحى را که سرپرسى سایکس انگلیسى راجع به این پل نوشته از نظر اینکه بسیار دقیق و وضع پل را در آخر قرن سیزدهم و اوائل قرن چهاردهم هجرى مجسم مىنماید عیناً در اینجا نقل مى گردد:
خیابان با شکوه چهارباغ از یک طرف به پل الله وردیخان کشیده مىشود، که با این که حالیه روى بویرانى نهاده معذا از پل هاى درجه اول عالم به شمار مىآید، اینجا از یک شاهراه سنگ فرش شده وارد مدخل عمومى پل مىشوند شکل فوق العاده و شگفت آور این پل که ۳۸۸ یارد طول آنست مقابل یک جاده سنگ فرش شدهاى به عرض ۳۰ پا بدین قرار ایت که در آن سه معبر در سه سطح مختلف تعبیه شده که یکى از آنها راه معمولى روى پل است که در دو طرف آن طاق نماهاى سرپوشیده ساختهاند. طاقنماها از طرفى برودخانه و از طرفى به همین جاده مشرف مىباشند، در بالا و پائین این طاقنماها که با تابلوى نقاشى شده تزیین یافته بود هر کدام یک پیاده روهائى است که با پله کانها باین راه اصلى وصل مىشود و در کنار سطح رودخانه معبر دیگرى است که به طول رودخانه امتداد مىیابد. تنها انتقاد مخالفى که براى ساختمان این پل مىشود کرد و آن از تصویر هم نمایان است آنکه، پل مزبور در مقابل جریان ضعیف و باریک زنده رود در بیشتر فصول سال بیش از، انداغزه جنبه ظرافت دارد.
در تاریخچه ابنیه تاریخى اصفهان درباره این پل تاریخى چنین نوشته است:
در انتهاى جنوبى خیابان چهارباغ پل الله وردیخان است که به نام بانى و سازنده آن خوانده مىشود و در همان موقعى که شاه عباس دستور کاشتن درختان چهارباغ را مىداده رفیق و سپهسالار شاه نیز در ساختمان این پل به وسیله آجر و سنگ تراش فعالیتى به خرج مىداد، وضعیت این پل با قدیمش تفاوت زیادى نکرده است.
ایوانچهها و غرفههاى زیبا و متناسب طرفین پل که جاى نشستن اهالى و عبور و مرور است به همان حالت اولیه باقى مانده است. طول این پل ۲۹۵ متر و عرضش ۱۳/۷۵ متر مىباشد نوشتهاند که در ابتدا چهل چشمه داشته و به تدریج سى و سه چشمه شده در سنوات اخیر قسمت زیادى از بستر رودخانه را تصرف کرده و اشجارى غرس نموده بودند به طورى که چند چشمه پل از عبور آب محروم گشته ممکن بود بکلى متروک شود.
وى در سال ۱۳۳۰ که آقاى مصطفى خان مستوفى ریاست شهردارى اصفهان را داشت شهامت و شجاعت به خرج داد و اراضى مزبور را از تصرف غاصبین خارج و مجراى عبور آب چشمهها را باز کرد و اقدام به ساختمان دیوارهاى سنگى در طرف شما رودخانه نموده که نوز آثارش پابرجا و عملیاتش زبانزد مردم این شهر است. در دوره صفویه ارامنه حق داشتند تا میدانى که اول پل احداث شده بود جمع شوند و مالالتجاره و صنایع خویش را با صنعتگران اصفهانى تبدیل نمایند و حق نداشتند از این پل عبور کرده داخل شهر شوند در جل این پل مجسمه رضا شاه کبیر بر روى ستونى بارتفاع ۵ متر دیده مىشود که اسبى سوار و به طرف شما متوجه است اطراف این مجمسه فعلاً میدان ۲۴ اسفند و با میدان مجسمه نامیده مىشود.
در شمال شرقى پل یعنى اول خیابانى که به طرف شرق امتداد دارد ساختمان آجرى است که بیاد مقبره کمال الدین اسماعیل )قبرش در جهانباره است( ساخته شده و خیابان مزبور به نام آن بزرگوار نامیده مىشود که به طرف پل جوئى و خواجو امتداد دارد.
سرپرسى سایکس انگلیسى در شرحى که راجع به پل زاینده رود نوشته بود گفته بود که این پل با اینکه روى به ویرانى نهاده از پل هاى درجه اول عالم است و اما تاورنیه تعصب ملى نگذارده که در قضاوت خود انحراف نورزد، گرچه تاورنیه در کلیه موراد نظرش ساده نبود و اغلب خواسته است بناها و یدگر آثار ایران را کوچک و پست جلوه دهد و از دیگران هم استفاده کرده که در تجلیل اصفهان غلو کردهاند.
اینکه آراى مختلفى راجع به این پل نگاشته شد براى امکان استخراج نظر صحیح و صائب درباره آن بود و اینکه درستى و نادرستى نظرهائى چون نظر تاورنیه معلوم گردد. در هر حال اکنون این پل در اصفهان ممتاز و در درجه اول قرار دارد و چون از آثار باستانى به شمار مىرود زیر شماره ۱۱۰، به ثبت تاریخى رسیده است.
شاه عباس اول به طورى که مورخان و سیاحان خارجى نوشتهاند در هر حال در جشن آبریزان شرکت مىکرد و اگر در اصفهان بود در کنار زاینده بود برابر پل سى و سه پل و اگر در مازندران بود در کنار دریاى خزر، و گاهى روى پل سى و سه چشمه برگزر مى کرد.
در کتاب زندگانى شاه عباس اول راجع به جشن نوروز که شاه در سال ۱۰۱۸ هجرى در روى پل سى و سه پل برگزار کرده چنین نوشته است.
جشن نوروز غالباً از سه تا هفت شبانه روز دوام مىیافت. گذشته از باغ نقش جهان پل الله وردى خان را نیز آئین مىبستند و چراغان مىکردند. و گاه به فرمان شاه عباس بر سر پل مراسم گلریزان صورت مىگرفت، و گلهاى فراوان در راه شاه و همراهان او ریخته مىشد. از آن جمله در سال ۱۰۱۸ با آنکه جشن فروردین مصادف با ماه محرم بود، به فرمان شاه هفت شبانه روز جشن نوروزى گرفتند و بر سر پل گلریزان کردند و چون مردم اصفهان در چراغان و آئین بندى هنر نمائى بسیار کرده بودند، شاه مبلغ پانصد تومان از مالیات آن سال را به ایشان بخشید.
میرزا علینقى کمرهاى متخلص به نقى که از شعراى زمان بوده ماده تاریخى سروده که ابیات آن چنین است:
فلک قدر الله و یردى که قدر ز عباس شاه اندر ایام یافت
بامداد بیگ ویردى دادگر پلى کدر آغاز و انجام یافت
بسعى ملک سیرت آقا حسین بخیر العمل حسن اتمام یافت
به دست زبر دست صعب امیر چو بند امیر این بنا نام یافت
پى سال تاریخ این پل نیافت کسى خوبتر از پل اتمام یافت
ظاهراً گفته عالم آرا اینست که پل در سال (۱۰۱۱ ه.ق) ساخته شد و گفتههاى جابر انصارى قسمتى حاکى است که در سال مزبور ساخته شده و قسمتى مىرساند که دستور داده شده که بسازند و در قسمت نوشته که ساختن آن با سر در قیصریه مقارن بوده و حال آنکه ساختمان سر در قیصریه را از وقایع سال ۱۰۱۲ نوشته است. و هیچ اشاره بسند این گفتهها هم نشده است.
ماده تاریخ منسوب به نقى کمرهاى هم حاکى است که ساختمان پل امیر در سال (۱۰۰۵ ه.ق) انجام یافته است ولى تاریخ شروع آن معلوم نیست و باید اذعان کرد که اگر منظور همان پل چهل چشمه و یا اللهوردیخان باشد محال است که در ظرف یکسال چینن پلى ساخته شده باشد و حدال باید در سال (۱۰۰۳ ه.ق) شروع شده باشد تا در (۱۰۰۵ ه.ق) به اتمام برسد.
آنچه به نظر مىرسد این است که براى ساختمان عباس آباد مسلم است که باید ابتداء پل واسطه ساخته شود و سپس شروع به ساختمان آن طرف پل شود. تاریخ ساختمان چهارباغ یعنى اتمام آن مطابق ماده تاریخى که سرودهاند و عالم آراء نوشته است. هزار و پنج هجزرى است. که با حساب حروف جمل با هزار و پنج مطابقت دارد و نیز تاریخ تکگائى که در خیابان چهارباغ طبق دسترو شاه عباس ساخته شده سال هزار و یازده است که در تذکره نصرآبادى به نقل از تاریخ جلال منجم به شاه عباس اول منسوب شده:
و از طرفى الله وردیخان در سال (۱۰۰۴ ه.ق) از طرف شاه عباس اول به ایا لت فارس منسوب گردید و در آنجا به اداره امور و تمشیت مىپرداخت تا اینکه حکومت کهکیلویه هم بر حزوه حکومتش افزوده گردید و از مجموع این تواریخ استنباط مىشود که شاه عباس پس از استقرار به سلطنت و پیش از اینکه مقر خود را صافهان قرار دهد در صدد بوده که اصفهان را به پایتختى انتخاب کند و از این رو دستور داده بود که طرحهائى براى آبادى اصفهان مهیا کردن آن براى پایتختى ریخته شود و شاید اعزام الله وردیخان به فراس هم از این نظر بوده که اقدامات عمرانى اصفهان هم زیر نظر او قرار گیرد و عمدتاً باید عمران اصفان از بعد از تاریخ اعزام الله وردیخان یعین بعد از سال (۱۰۰۴ هجرى) انجام یافته باشد و تقریباً هم همین طور است چه مطابق ماده تاریخى نقى کمرهاى هم ساختمان پل اللهوردیخانه در سال (۱۰۰۵ ه.ق( اتمام یافته و عمران خیابان چهار باغ در (۱۰۰۵ ه.ق) و تکایا چهارباغ در (۱۰۱۱ ه.ق) و در سال (۱۰۲۵ ه.ق) تمام ساختمانهائى که از زمان شاه عباس شروع شده بوده سرانجام یافته بوده است.
و اما اینکه گفته شده در سال (۱۰۱۱ ه.ق)مأمور ساختمان پل شده با تاریخ اتمام پل که (۱۰۰۵ ه.ق) باشد مغایر است، مى توان گفت الله وردیخان ابتداء طبقه زیرین پل را براى امکان عبور و مرور ساخته بوده که در (۱۰۰۵ ه.ق) به اتمام رسیده بوده و بعد در (۱۰۱۱ ه.ق) مأمور شده که پل را به اتمام برساند یعنى طبقه بالا را نیز بسازد که در موقع طغیان رودخانه هم عبور و مرور از طبقه دوم مقدور باشد و شاید طغیان رودخانه زاینده رود موجب تکمیل پل بوده است و با این فرض دیگر مغایرتى در بین نخواهد بود.
نظر دیگرى هم امکان دارد و آن این است که بگوئیم پل موضوع ماده تاریخ نقى کمرهاى در فارس بوده نه در اصفهان ولى چون در تاریخ چنین اشارهاى نشد ناچار باید پل موضوع ماده تاریخ نقى را همان پل سى و سه پل دانست
این بنای زیبا که با وجود مرور زمان با بزرگی و مشخصات آن سالم مانده است ارزش آن را دارد که برای دیدنش به اصفهان رفت، هر چند احتمالاً از کسی هم انتظار نمی رود که برای دیدن شاید باشکوه ترین پل جهان چنین کاری نکند.
منبع: http://www.irancloob.com
+ نوشته شده در دوشنبه هجدهم آذر ۱۳۹۲ ساعت 13:47 توسط M.M.M
|
پست 49- هنر و تمدن اسلامی
تصاویری از گنبد سلطانیه در زنجان
منبع: http://images.search.yahoo.com
+ نوشته شده در دوشنبه هجدهم آذر ۱۳۹۲ ساعت 13:42 توسط M.M.M
|
پست 48- هنر و تمدن اسلامی
Soltaniyeh
From Wikipedia, the free encyclopedia
(Redirected from Soltanieh)
This article is about Historical capital of the Ilkhanate. For other uses, see Sultaniya (disambiguation).
"Saidiyeh" redirects here. For other uses, see Saidiyeh (disambiguation).
| Soltaniyeh سلطانيه |
|
|---|---|
| city | |
 |
|
 Soltaniyeh
|
|
| Coordinates: 36°26′05″N 48°47′51″ECoordinates: 36°26′05″N 48°47′51″E | |
| Country |  Iran |
| Province | Zanjan |
| County | Abhar |
| Bakhsh | Soltaniyeh |
| Elevation | 1,784 m (5,853 ft) |
| Population (2012) | |
| • Total | 5,968 |
| Time zone | IRST (UTC+3:30) |
| • Summer (DST) | IRDT (UTC+4:30) |
| Soltaniyeh | |
|---|---|
| Name as inscribed on the World Heritage List | |
 |
|
| Country |  Iran (Islamic Republic of) |
| Type | Cultural |
| Criteria | ii, iii, iv |
| Reference | 1188 |
| UNESCO region | Asia-Pacific |
| Inscription history | |
| Inscription | 2005 (29th Session) |
Soltaniyeh (Persian: سلطانيه, also Romanized as Solţānīyeh, Solţāneyyeh, Sultaniye, and Sultānīyeh; also known as Sa‘īdīyeh)[1] is a city in and capital of Soltaniyeh District of Abhar County, Zanjan Province, Iran. At the 2006 census, its population was 5,684, in 1,649 families.[2] Soltaniyeh, located some 240 kilometres (150 mi) to the north-west of Tehran, used to be the capital of Mongol Ilkhanid rulers of Persia in the 14th century. Its name translates as "the Imperial". In 2005, UNESCO listed Soltaniyeh as one of the World Heritage Sites. The road from Zanjan to Soltaniyeh extends until it reaches to the Katale khor cave.
William Dalrymple notes that Öljaitü intended Soltaniyeh to be "the largest and most magnificent city in the world" but that it "died with him" and is now "a deserted, crumbling spread of ruins."[3]
Dome of Soltaniyeh
The central magnet of Soltaniyeh's several ruins is the Mausoleum of Il-khan Öljeitü (Persian اولجايتو) also known as Muhammad Khodabandeh, traditionally known as the Dome of Soltaniyeh.
The structure, erected from 1302 to 1312 AD, has the oldest double-shell dome in Iran.[4] This erroneous view of the construction was made by Dieulafoy but is totally disputed by Andre Godard.[5] In Godard's view it is a normal, if spectacularly large dome, with a thin skin on top for the faience and is in no way a double dome. Its importance in the Muslim world may be compared to that of Brunelleschi's cupola for Christian architecture. It is one of the largest brick domes in the world, just at the theoretical engineering limit for a brick dome and the third largest dome in the world after the domes of Florence Cathedral and Hagia Sophia.[4] The Dome of Soltaniyeh paved the way for more daring Iranian-style cupola constructions in the Muslim world, such as the Mausoleum of Khoja Ahmed Yasavi and the Taj Mahal. Much of its exterior decoration has been lost, but the interior retains superb mosaics, faience, and murals. People have described the architecture of the building as “anticipating the Taj Mahal.”
The estimated 200 ton dome stands 49 meters (161 ft) tall from its base, and is currently undergoing extensive renovation.
Photo gallery
-
Village of Soltaniyeh and dome in 1969
-
Major reconstruction inside
-
16th century map of Soltaniyeh city
-
16th century map of Soltaniyeh city
Referece: http://en.wikipedia.org
+ نوشته شده در دوشنبه هجدهم آذر ۱۳۹۲ ساعت 13:37 توسط M.M.M
|
پست 47- هنر و تمدن اسلامی
تصاویری از مسجد امام یا مسجد شاه اصفهان
منبع: http://images.search.yahoo.com
+ نوشته شده در دوشنبه هجدهم آذر ۱۳۹۲ ساعت 13:33 توسط M.M.M
|
پست 46- هنر و تمدن اسلامی
Imam Mosque Isfahan
From Wikipedia, the free encyclopedia
(Redirected from Shah Mosque)
| Shah Mosque Masjed-e Shah (Masjed-e Jameh Abbasi) |
|
|---|---|
 |
|
| Basic information | |
| Location | Isfahan, Iran |
| Geographic coordinates | 32°39′16″N 51°40′39″ECoordinates: 32°39′16″N 51°40′39″E |
| Affiliation | Shia Islam |
| Status | Active |
| Leadership | Mayor of Isfahan |
| Architectural description | |
| Architect(s) | Shaykh Bahai |
| Architectural style | Four-iwan format |
| Groundbreaking | 1611 |
| Completed | 1629 |
| Construction cost | 60,000 tomans |
| Specifications | |
| Length | 100 m |
| Width | 130 m |
| Dome height (outer) | 53 m |
| Minaret(s) | 4 |
| Minaret height | 42 m |
The Shah Mosque(Jameh Abbasi Mosque) known as Imam mosque(after the 1979 Islamic revolution in Iran) is a mosque in Isfahan, Iran, standing in south side of Naghsh-i Jahan Square. Built during the Safavi period, ordered by Shah Abbas the first.
It is an excellent example of Islamic architecture of Iran, and regarded as one of the masterpieces of Persian Architecture. The Shah Mosque of Esfahan is one of the everlasting masterpieces of architecture in Iran. It is registered, along with the Naghsh-i Jahan Square, as a UNESCO World Heritage Site. Its construction began in 1611, and its splendor is mainly due to the beauty of its seven-colour mosaic tiles and calligraphic inscriptions. The mosque is one of the treasures featured on Around the World in 80 Treasures presented by the architecture historian Dan Cruickshank.
The mosque is depicted on the reverse of the Iranian 20,000 rials banknote.[1]
History
In 1598, when Shah Abbas decided to move the capital of his Persian empire from the northwestern city of Qazvin to the central city of Isfahan, he initiated what would become one of the greatest programmes in Persian history; the complete remaking of this ancient city. By choosing the central city of Isfahan, fertilized by the Zāyandeh River ("The life-giving river"), lying as an oasis of intense cultivation in the midst of a vast area of arid landscape, he both distanced his capital from any future assaults by the Ottomans and the Uzbeks, and at the same time gained more control over the Persian Gulf, which had recently become an important trading route for the Dutch and British East India Companies.[2]
The chief architect of this colossal task of urban planning was Shaykh Bahai (Baha' ad-Din al-`Amili), who focused the programme on two key features of Shah Abbas's master plan: the Chahar Bagh avenue, flanked at either side by all the prominent institutions of the city, such as the residences of all foreign dignitaries, and the Naqsh-e Jahan Square ("Examplar of the World").[3] Prior to the Shah's ascent to power, Persia had a decentralized power structure, in which different institutions battled for power, including both the military (the Qizilbash) and governors of the different provinces making up the empire. Shah Abbas wanted to undermine this political structure, and the recreation of Isfahan, as a Grand capital of Persia, was an important step in centralizing the power.[4] The ingenuity of the square, or Maidān, was that, by building it, Shah Abbas would gather the three main components of power in Persia in his own backyard; the power of the clergy, represented by the Masjed-e Shah, the power of the merchants, represented by the The Imperial Bazaar, and of course, the power of the Shah himself, residing in the Ali Qapu Palace.
The crown jewel in this project was the Masjed-e Shah, which would replace the much older Jameh Mosque in conducting the Friday prayers. To achieve this, the Shah Mosque was constructed not only with vision of grandeur, having the largest dome in the city, but Shaykh Bahai also planned the construction of two religious schools and a winter mosque clamped at either side of it.[5] Because of the Shah's desire to have the building completed during his lifetime, shortcuts were taken in the construction; for example, the Shah ignored warnings by one of the architects Abu'l Qāsim regarding the danger of subsidence in the foundations of the mosque, and he pressed ahead with the construction.[6] The architect proved to have been justified, as in 1662 the building had to undergo major repairs.[7] Also, the Persians invented a new style of tile mosaic (the Seven-colour) that was both cheaper and quicker, and that eventually speed up the construction. This job was masterly done by some of the best craftsmen in the country, and the whole work was supervised by Master calligrapher, Reza Abbasi. In the end, the final touches on the mosque were made in late 1629, few months after the death of the Shah.
Also, many historians have wondered about the peculiar orientation of The Royal square (The Maidān). Unlike most buildings of importance, this square did not lie in alignment with Mecca, so that when entering the entrance-portal of the mosque, one makes, almost without realising it, the half-right turn, which enables the main court within to face Mecca. Donald Wilber gives the most plausible explanation to this; the vision of Shaykh Bahai was for the mosque to be visible wherever in the maydān a person was situated. Had the axis of the maydān coincided with the axis of Mecca, the dome of the mosque would have been concealed from view by the towering entrance portal leading to it. By creating an angle between them, the two parts of the building, the entrance portal and the dome, are in perfect view for everyone within the square to admire.[8]
Architecture and design
Design – the four-iwan style
The Safavids founded the Shah Mosque as a channel through which they could express themselves with their numerous architectural techniques. The four-iwan format, finalized by the Seljuq dynasty, and inherited by the Safavids, firmly established the courtyard facade of such mosques, with the towering gateways at every side, as more important than the actual building itself.[9] During Seljuq rule, as Islamic mysticism was on the rise and Persians were looking for a new type of architectural design that emphasized an Iranian identity, the four-iwan arrangement took form. The Persians already had a rich architectural legacy, and the distinct shape of the iwan was actually taken from earlier, Sassanid palace-designs,[9] such as The Palace of Ardashir. Thus, Islamic architecture witnessed the emergence of a new brand that differed from the hypostyle design of the early, Arab mosques, such as the Umayyad Mosque. The four-iwan format typically took the form of a square shaped, central courtyard with large entrances at each side, giving the impression of being gateways to the spiritual world.
Standing in the public square, or Maidan, the entrance-iwan (gateway) to the mosque takes the form of a semicircle, resembling a recessed half-moon and measuring 27 meters in height, the arch framed by turquoise ornament and decorated with rich stalactite tilework, a distinct feature of Persian Islamic architecture. At the sides rise two minarets, 42 meters high, topped by beautifully carved, wooden balconies with stalactites running down the sides. Master calligrapher of the Royal court, Reza Abbasi, inscribed the date of the groundbreaking of the construction, and besides it, verses praising Muhammad and Ali.[10] In the middle, in front of the entrance, stood a small pool and a resting place for the horses, and inside the worshippers found a large marble basin set on a pedestal, filled with fresh water or lemonade. This basin still stands as it has for four hundred years, but no longer serves the function of providing refreshments to the worshipers at the Friday prayers.
When passing through the entrance portal, one reaches the main courtyard, centered around a large pool. The two gateways (iwans) on the sides leads ones attention to the main gateway at the far end, the only one with minarets, and behind it the lofty dome, with its colorful ornamentation.
The distinct feature of any mosque is the minaret, and the Masjed-e Shah has four. Still, in Persian mosques, tall minarets were considered unsuitable for the call to prayer, and they would add an aedicule, known in Persian as a goldast (bouquet) for this particular purpose, which in the Masjed-e Shah stands on top of the west iwan.[11]
The Religious Buildings
Inside, the acoustic properties and reflections at the central point under the dome is an amusing interest for many visitors, as the ingenuity of the architects, when creating the dome, enables the Imam to speak with a subdued voice and still be heard clearly by everyone inside the building.
The mihrab, a large marble tablet ten feet tall and three feet wide on the southwestern wall, indicated the direction of Mecca. Above it the Shah's men had placed a gold-encrusted cupboard of allow wood. It held two relics: a Quran, said to have been copied by Imam Reza, and the bloodstained robe of Imam Hussain. Although never displayed, the robe was said to have magical powers; lifted on the end of a pike in the battle field, the belief was that it could rout an enemy.[12]
From the main courtyard, the iwan pointing to east contained a religious school, or madrasa. It contains an inscription by calligrapher Muhammad Riza Imami praising the Fourteen Immaculate Ones (i.e., Muhammad, Fatimah and The Twelve Imams). The iwan in the western corner leads to another madrasa and a winter mosque. In its own, private courtyard, one can find the famous sundial made by Shaykh Bahai.
The dome
As with iwans, the introduction of domes into Islamic architectural designs was done by the Persians. The oldest such building is the Grand Mosque of Zavareh, dating 1135.[13] The Persians had constructed such domes for centuries before, and some of the earliest known examples of large-scale domes in the World are found in Iran, an example being the The Maiden Castle. So, the Safavid Muslims borrowed heavily from pre-Islamic knowledge in dome-building, i.e. the use of squinches to create a transition from an octagonal structure, into a circular dome. To cover up these transition zones, the Persians built rich networks of stalactites. Thus, came also the introduction of this feature into Persian mosques.
A renaissance in Persian dome building was initiated by the Safavids. The distinct feature of Persian domes, which separates them from those domes created in the Christian world or the Ottoman and Mughal empires, was the colorful tiles, with which they covered the exterior of their domes, as they would on the interior. These domes soon numbered dozens in Isfahan, and the distinct, blue-colored shape would dominate the skyline of the city. Reflecting the light of the sun, these domes appeared like glittering turquoise gem and could be seen from miles away by travelers following the Silk road through Persia. Reaching 53 meters in height, the dome of the Masjed-e Shah would become the tallest in the city when it was finished in 1629. It was built as a double-shelled dome, with 14 meters spanning between the two layers, and resting on an octagonal dome chamber.[14]
Art
The Masjed-e Shah was a huge structure, said to contain 18 million bricks and 475,000 tiles, having cost the Shah 60,000 tomans to build.[15] It employed the new haft rangi (seven-colour) style of tile mosaic. In earlier Iranian mosques the tiles had been made of faience mosaic, a slow and expensive process where tiny pieces are cut from monochrome tiles and assembled to create intricate designs. In the haft rangi method, artisans put on all the colors at once, then fired the tile. Cheaper and quicker, the new procedure allowed a wider range of colors to be used, creating richer patterns, sweeter to the eye.[7][16] According to Jean Chardin, it was the low humidity in the air in Persia that made the colors so much more vivid and the contrasts between the different patterns so much stronger than what could be achieved in Europe, where the colors of tiles turned dull and lost its appearance.[17] Still, most contemporary and modern writers regard the tile work of the Masjed-e Shah as inferior in both quality and beauty compared to those covering the Lotfallah Mosque, the latter often referred to by contemporary Persian historians, such as Iskandar Munshi, as the mosque of great purity and beauty.[18] The architects also employed a great deal of marble, which they gathered from a marble quarry in nearby Ardestan.[7] Throughout the building, from the entrance portal and to the main building, the lower two meters of the walls are covered with beige marble, with beautifully carved poles at each side of every doorway and carved inscriptions throughout. Above this level begins the mosaic tiles that cover the rest of the building.
The entrance portal of the mosque displays the finest tile decoration in the building. It is entirely executed in tile mosaic in a full palette of seven colors (dark Persian blue, light Turkish blue, white, black, yellow, green and bisquit). A wide inscription band with religious texts written in white thuluth script on a dark blue ground frames the iwan. The tiles in the Masjed-e Shah are predominantly blue, except in the covered halls of the building, which were later revetted in tiles of cooler, yellowy-green shades.[16]
Facing northwards, the mosque’s portal to the Maidan is usually under shadow but since it has been coated with radiant tile mosaics it glitters with a predominantly blue light of extraordinary intensity. The ornamentation of the structures is utterly traditional, as it recaptures the classic Iranian motifs of symbolic appeal for fruitfulness and effectiveness. Within the symmetrical arcades and the balanced iwans, one is drowned by the endless waves of intricate arabesque in golden yellow and dark blue, which bless the spectator with a space of internal serenity.
Architects
The architect of the mosque is reported to be ″Ostad Ali Akbar Esfahani″.
Measurements
The port of the mosque measures 27 m (89 ft) high, crowned with two minarets 42 m (138 ft) tall. The Mosque is surrounded with four iwans and arcades. All the walls are ornamented with seven-color mosaic tile. The most magnificent iwan of the mosque is the one facing the Qibla measuring 33 m (108 ft) high. Behind this iwan is a space which is roofed with the largest dome in the city at 52 m (171 ft) height. The dome is double layered. The whole of the construction measures 100 by 130 metres (330 × 430 ft), with the central courtyard measuring 70 by 70 metres (230 × 230 ft).
Photo gallery
-
The mosque at night
-
Facade of entrance arcade
-
The interior of the main building
-
Interior view of the dome
-
Peculiar orientation of the maidān
Referece: http://en.wikipedia.org
+ نوشته شده در دوشنبه هجدهم آذر ۱۳۹۲ ساعت 13:28 توسط M.M.M
|
پست 45- هنر و تمدن اسلامی
تصاویری از مسجد جامع اصفهان
منبع: http://images.search.yahoo.com
+ نوشته شده در دوشنبه هجدهم آذر ۱۳۹۲ ساعت 13:25 توسط M.M.M
|
پست 44- هنر و تمدن اسلامی
مسجد جامع اصفهان
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
مختصات: ۳۲.۶۶۹۴۴۴° شمالی ۵۱.۶۸۵° شرقی
| مسجد جامع اصفهان | |
|---|---|
 |
|
| اطلاعات اثر | |
| کشور |  ایران |
| نوع | فرهنگی |
| معیار ثبت | i, v, vi |
| شمارهٔ ثبت | ۱۳۹۷ |
| منطقه | آسیا |
| تاریخچه | |
| تاریخچهٔ ثبت | ۲۰۱۲ (طی نشست سی و ششم) |
| اطلاعات ثبت ملی | |
| شماره ثبت ملی | ۹۵ |
| تاریخ ثبت ملی | ۱۵ دی ۱۳۱۰ |
| دیرینگی | قبل از اسلام |
مسجد جمعه یا مسجد جامع اصفهان از مهمترین و قدیمیترین ابنیه مذهبی ایران است. این مسجد مجموعه تاریخی وسعی را به ابعاد ۱۷۰ در ۱۴۰ متر در شمال شرقی اصفهان و کنار میدان کهنه نشان میدهد و امروز شامل قسمتهای مختلفی است از قبیل گنبد نظام الملک، گنبد تاج الملک، ضمن چهار ایوانی شبستانها، مدرسه مظفری محراب الجایتو که هر یک نمایانگر سیر هنر معماری اسلامی در دورهای خاص هستند. بنا بر شواهد تاریخی، مسجد جامع اصفهان بر روی ویرانههای مسجد قدیمی تری ساخته شده که اعراب ساکن قریه طهران در اصفهان در قرن دوم هجری در یهودیه بنا کرده بودند. مسجد اولی بر خرابههای ابنیهای مربوط به اواخر دوره ساسانی برپا شده بود (دهباشی،۱۳۰:۱۳۸۳)[۱].
مهمترین طرحهای توسعه در دوران آل بویه و صفویه صورت پذیرفتهاند. سبک معماری مسجد شیوه رازی است.
مسجد جامع اصفهان منعکس کننده هنر بیزانس و کلاسیک در قالب یک بنای سنتی و اسلامی است.[۲]
تاریخچه
کاوشهای باستانشناسی نشان از آن دارد که احتمالا این مسجد پیش از تسلط اعراب بر این شهر، مرکز مذهبی مهم شهر بوده و بصورت یکی از آتشکدههای شهر اصفهان کاربری داشتهاست. کشف یک پا ستون، با تزیینات دوره ساسانیان، در منطقه شمالی مسجد، وجود بنایی قبل از اسلام را تایید میکند. درباره تاریخچه تغییر و تحولات مسجد اختلاف نظرهایی وجود دارد ولی به نظر میآید ساخت مسجد جامع به قرون اولیه هجری و در زمان عباسیان بوده که در قرن سوم هجری محراب آن تخریب و جهت قبله آن اصلاح شدهاست.
بخشهای گوناگون آن در طول نزدیک به دوهزار سال شکل گرفتهاند و طی این سالها همواره در حال مرمت و بازسازی بودهاست که آخرین آنها بازسازی بخش تخریب شده بر اثر بمباران هواپیماهای عراقی در طول هشت سال جنگ ایران و عراق بودهاست.
سنگابهای مسجد جامع
در مسجد جامع اصفهان چهار سنگاب قراردارند.[۳]
۱- سنگاب ایوان درویش: در ایوان شمالی مسجد جامع که ایوان درویش نام دارد، سنگابی از جنس سنگ پارسی قرار گرفتهاست. این سنگاب ابتدا در مجاورت مقبره علامه مجلسی قرار داشته و بعد به محلّ کنونی منتقل شدهاست. قطر دهانه سنگاب ۱۱۵ سانتیمتر است، ولی نیمی از آن به علّت شکستگی از بین رفتهاست. کتیبه بدنه این سنگاب به زبانهای فارسی و عربی و به خطّ ثلث است. آن چه از متن کتیبه بجا مانده به شرح زیر است:
... و صل علی زین العباد علی و الباقر محمد و الصادق جعفر و الکاظم موسی و الرضا علی و التقی محمد و النقی...
| کرد وقف شاه مظلومان حسین ابن علی | هرکه نوشد آب گوید لعن بر ابن زیاد | |
| شد تمام این جام در عهد شه ایران صفی | ...... |
لبه این سنگاب دارای پنج جامگاه بودهاست که شکستگی نیمی از سنگاب باعث شده که تنها دوتا از آنها باقیبمانند. نقشهای بدنه این سنگاب هم در اثر فرسایش تا حدودی از بین رفتهاند.
۲- سنگاب ایوان صاحب: ایوان جنوبی مسجد جامع، ایوان صاحب نام دارد و سنگابی ساده در رو به روی آن قرار گرفتهاست. این سنگاب در میان حوضچهای از سنگ چهارگوش قرار گرفته و روی لبه آن پنج جامگاه طرّاحی شدهاست. سطح خارجی سنگاب در بالا شامل کتیبه صلوات بر چهارده معصوم (ع) به خطّ ثلث و نقشهای کنگرهدار کوچک، و در قسمت پایین سنگاب، نقشهای کنگرهدار بزرگ است. همچنین بر روی بدنه سنگاب، کتیبهای به این مضمون نقش بستهاست:
وقف شرعی نمود توفیق... استاد امین ولد اسمعیل... فی ۱۱۰۲
۳ و ۴ - دو سنگاب کوچک دیگر هم در مسجد جامع اصفهان وجود دارند که یکی در کنار حوض میان حیاط مسجد، و دیگری در برابر ایوان استاد (ایوان غربی) قرار گرفتهاند.
خواندنی
آرتور پوپ (باستان شناس) مینویسد: «من آن روز وقتی به تماشای مسجد جامع اصفهان رفتم و در زیر این گنبد قرار گرفتم، متوجّه شدم که تمام وجودم در تسخیر گنبد و مسجد است؛ چون در زیر این گنبد به خوبی میتوان به شاهکار فنا ناپذیر و خلّاقهٔ ایرانیها پی برد و به عظمت مسجد و گنبد آن اعتقاد پیدا کرد. من از آن به بعد، بارها به مسجد جامع اصفهان رفتم و با تماشای گنبد این مسجد، زبان به تحسین گشودم و عشق و علاقهٔ خود را به اصفهان و ایران، روزافزون دیدم. به همین جهت میخواهم، بعد از این که دیده برهم نهادم، جسدم را را در این خاک مقدّس دفن کنند.»
محرابها
مسجد جامع اصفهان از مساجدی است که محرابهای متعددی دارد. بلندآوازه ترین محراب آن در ضلع شمالی ایوان غربی آن، در شبستانی که بوسیله اولجایتو ساخته شد قرار دارد. این محراب نمونه نفیسی از تزئین گچبری است با گل و بته و شکلهای هندسی. هشت محراب دیگر در این مسجد وجود دارند که تدریجا ساخته شده است (پیرنیا، ۱۳۸۳)[۴]
ثبت در میراث جهانی
این اثر در اجلاس سی و ششم یونسکو در زمره میراث جهانی ثبت گردید.[۵]
نگارخانه
-
-
-
-
-
-
ایوان شمالی مسجد جامع
منبع: http://fa.wikipedia.org
+ نوشته شده در دوشنبه هجدهم آذر ۱۳۹۲ ساعت 13:17 توسط M.M.M
|
پست 43- هنر و تمدن اسلامی
تصاویری از برج گنبد قابوس
منبع: http://images.search.yahoo.com
+ نوشته شده در دوشنبه هجدهم آذر ۱۳۹۲ ساعت 13:13 توسط M.M.M
|
پست 42 - هنر و تمدن اسلامی
برج گنبد قابوس
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
مختصات: ۳۷°۱۵′۲۹″ شمالی ۵۵°۱۰′۰۸″ شرقی
| برج گنبد قابوس | |
|---|---|
 |
|
| اطلاعات اثر | |
| کشور | ایران |
| نوع | فرهنگی |
| معیار ثبت | i, v, vi |
| شمارهٔ ثبت | ۱۳۹۸ |
| منطقه | آسیا |
| تاریخچه | |
| تاریخچهٔ ثبت | ۲۰۱۲ (طی نشست سی و ششم) |
| اطلاعات ثبت ملی | |
| شماره ثبت ملی | ۸۶ |
| تاریخ ثبت ملی | ۱۵ دی ۱۳۱۰ |
| دیرینگی | زیاریان |
گنبد قابوس بنایی تاریخی از سده چهارم هجری است که در شهر گنبد کاووس، شمال ایران در استان گلستان قرار دارد. سبک معماری بنا شیوه رازی است.[۱]
این بنا که بلندترین برج تمام آجری جهان بهشمار میآید بر فراز تپهای خاکی که قریب پانزده متر از سطح زمین بلندتر است قرار دارد. این بنا در سال (۳۹۷ هجری قمری برابر با ۳۷۵ هجری خورشیدی) و در زمان سلطنت شمس المعالی قابوس بن وشمگیر و در شهر جرجان که پایتخت پادشاهان آن دیار بوده، بنا گردیدهاست.
پروفسور آرتور پوپ در مورد این بنا چنین نوشتهاست:
در زیر سمت شرق کوههای البرز و در برابر صحراهای پهناور آسیا یکی از بزرگترین شاهکارهای معماری ایران با تمام شکوه و عظمت خود قد بر افراشتهاست. این بنا گنبد قابوس بقعه آرامگاه قابوس بن وشمگیر میباشد و برج آرامگاه از هرگونه آرایش مبراست. جنگندهای با نیروی ایمان در نبرد رودرروی، پادشاهی شاعر در نبرد با ابدیت، آیا آرامگاهی چنین عظیم و مقتدر وجود دارد.
و ویل دورانت در مورد آن نوشتهاست:
جرجان در قرن ۱۰ میلادی (عصر زیاریان) یکی از ولایتهای بزرگ ایران بود و به امیران روشنفکر اشتهار داشت، مثل شمس المعالی قابوس وشمگیر که ابن سینا را به دربار خود خواند. این شهر گنبدی ۵۲ متری دارد.[۲]
گنبد قابوس شامل ۲ قسمت است:
- پی یا پای بست بنا و بدنه
- گنبد مخروطی
پی سازی بنا از زمین سفت شروع و تا ارتفاع حدود ۱۵ متری با آجر و مصالح مشابه خود بنا انجام شدهاست. درون پای بست سردابی وجود داشته که پا کار طاق آن هنوز بر جای است ولی بر اثر کاوشهای پیاپی کاوشگران که در پی گنج بودهاند آثاری از کف آن بر جای نماندهاست.
بدنه مدور خارجی گنبد قابوس دارای ۱۵ تَرَک (دندانه نود درجه) میباشد (همانند ستاره ده پر) این ترکها که در اطراف آن و به فواصل مساوی از یکدیگر قرار دارند، از پای بست بنا شروع و تا زیر سقف گنبدی ادامه مییابد و میان این ترکها با کوههای آجری پر شدهاست. راًس این ترکها (به جز در ورودی) به اندازه ۱٫۳۴ متر از یکدیگر فاصله دارند. قطر داخلی گنبد به طول ۹ متر و ۷۰ سانتی متر و قطر آن از قاعدهً ترکها بطول ۱۴ متر و ۶۶ سانتی متر و طول قطر آن از رأس ترکها یا به عبارتی قطر پای بست آن ۱۷ متر و ۶ سانتی متر میباشد ضخامت میل از پایین به بالا کرنش کمی دارد و در ارتفاع ۳۷ متری گنبد مخروطی بنای برج را تکمیل میکند.
این گنبد که در شمال استان گلستان در شهر گنبد کاووس واقع شده است با آجرهای مخصوص دنباله دار کفشکی ساخته شدهاست، دو پوستهاست. گنبد درونی مانند گنبدهای خاکی به شکل نیم تخم مرغی و از آجر معمولی است و پوسته بیرونی با آجر دنباله دار.
ارتفاع این گنبد مخروطی ۱۸ متر است و در بدنه شرقی روزنهای تعبیه شده که ارتفاع آن یک متر و نود سانتیمتر است. عرض روزنه در قسمت بالا ۷۳ و در وسط ۷۵ و در پایین ۸۰ است. در ضلع جنوبی آن یک ورودی میباشد که ۵/۱ متر عرض و ۵۵/۵ متر ارتفاع دارد. در درون طاق هلالی سر در آن، مقرنسی است که به نظر میرسد در مراحل نخستین پیشرفت این نوع تزئینات معماری و گچ بری است. شاید این مقرنس ساده و در عین حال زیبا از اولین نمونههای مقرنس سازی در بناهای اسلامی باشد که بتدریج تکمیل شدهاست. دکتر ویلسن آمریکایی نماینده دانشگاه پنسیلوانی نیز در بازدید و تحقیقاتی که از این بنا داشته راجع به این مقرنسها چنین نوشتهاست: بالای در، داخل هلال مدخل گیلویی مقرنسی است که در مراحل اولیه ترقی میباشد و این یکی از نمونههای تزئینی است از اصول یک معماری که بعد اهمیت پیدا کردهاست. دو ردیف کتیبه کوفی بصورت کمر بند وار بدنه را آرایش کردهاست که یک ردیف آن در ۸ متری پای آن و دیگری بالا در زیر گنبد مخروطی قرار دارند. نوع نوشته کوفی کتیبهها ساده و آجری است و حروف آن آرایش ندارند. بر جسته و خوانا میباشد و حاشیه دور آنها قاب مستطیلی شکلی است از آجر.
متن کتیبهها
متن کتیبههای سازه چنین است:
- بسم الله الرحمن الرحیم
- هذ القصر العالی
- الامیر شمس المعالی
- الامیر ابن الامیر
- قابوس بن وشمگیر
- امر به نبائه فی حیاتی
- سنه سبع و خمسین و ثلثماته قمریه
- و سنه خمس و سبعین و ثلثماته
- برگردان:
- به نام خداوند بخشنده مهربان
- این است کاخ باشکوه
- امیر شمس معالی
- امیر پسر امیر
- قابوس فرزند وُشمگیر
- فرمان داد به ساخت آن در زندگی خویش
- سال سیصد و نود و هفت قمری
- و سال سیصد و هفتاد و پنج (یزدگردی)
سوالی که درموردکتیبههای روی بنای قابوس مطرح است این است که جرا جمله بسم الله الرحمن الرحیم روی سردر ورودی بنا قرارندارد؟؟
ثبت در میراث جهانی
این اثر در اجلاس سی و ششم یونسکو در زمره میراث جهانی ثبت گردید.[۳]
+ نوشته شده در دوشنبه هجدهم آذر ۱۳۹۲ ساعت 13:8 توسط M.M.M
|